. کاربران گرامي براي دريافت آخرين اطلاعات روزانه سايت در خبرنامه سايت عضو شويد

بخش سلامتی پزشکی

آخرين خبرها

 خداحافظی بیمه شخص ثالث با الحاقیه

جدا بودن اتاق خواب کودکان؛ درست یا غلط؟!

اسکناس‌های کشور در کدام استان تولید می‌شود؟

٣ تخلفی که پلیس شدیدا با آن برخورد می‌کند

همه چیز درباره تبخال/چه زمانی تبخال مسری می شود؟

چرا دست‌ها و پاهایمان خواب می‌رود؟

تأثیر گردو بر هورمون های مردانه

قبل از خواب چه سوره هایی بخوانیم؟

دردهایی که با ویتامین D درمان می شوند

در چه صورت نوشیدن چای خطرناک است؟

عکس/٦٢ روز انتظار برای ثبت این تصویر

روش های جهت یابی / جی پی اس خودتون باشید

تم پارک آبی اوشن، جدیدترین تفریح کیش

درمان شپش در کودکان

کره را در یخچال نگه ندارید

گران قیمت ترین بلیط های فرست کلس دنیا

آیا دفترچه‌های بیمه از اول اسفندماه اعتبار خود را از دست می‌دهند؟

جدول نرخ جرایم تخلفات رانندگی - بهمن‌ 95

۵ تا ۱۰ هزار تومان مجازات سیگار کشیدن در اماکن عمومی

ایرباس ‏A380‎‏ ، بزرگترین هواپیمای مسافربری جهان

ثبت سند خودرو در دفاتر اسناد رسمی اجباری شد

احتمال تغییر نام ورزشگاه آزادی به همراه اول!

ریختن آب دهان بر بالش و عرق کردن زیاد در خواب چه چیزی را نشان می دهد؟

موبایل ترامپ را بیشتر بشناسید + عکس

آب برنج را دور نریزید!

کدامیک بهتر است: کارواش دستی یا اتوماتیک؟

هشتم ربیع‌الاول تعطیل رسمی شد

با انواع خودرو های آتش نشان آشنا شوید

با این روش هزینه برق منزلتان را کاهش دهید!

کاهش چربی خون با این 5 میوه

معجزه خوردن 6 حبه سیر پخته

۵ ماده غذایی و نوشیدنی که نباید برای صبحانه خورده شود

تشییع پیکر آیت‌الله هاشمی ساعت ۱۰ سه‌شنبه از مقابل دانشگاه تهران

درمان تبخال با چند روش موثر خانگی

پهنای باند اینترنت تا پایان سال ۲.۵ برابر افزایش می یابد

جریمه صحبت کردن با موبایل چقدر است؟

وزیر ارتباطات: ۱.۵ میلیون سیم‌کارت بی‌هویت یک‌طرفه شد

خوراکی هایی برای از یبن بردن بوی سیر دهان

خستگی بعد از خواب شبانه علل و راه حل ها

داروهای ممنوعه برای مسافران خارج +جدول

دلایل سرماخوردگی‌های مکرر در کودکان

خواص شگفت انگیز آب انار را بدانید

علت اصلی ایجاد کبد چرب چیست؟

این شغل به زودی از پایتخت جمع می‌شود!

5 بیماری که با بوی دهان آشکار می‌شوند

اهل آدامس خوردن هستید؟پس بخوانید

با راز ۶ شعبده ی کلاسیک و مشهور تاریخ آشنا شوید

اسکناس‌های تقلبی را چگونه تشخیص دهیم؟

تاثیر باورنکردنی این میوه در بلند قد شدن فرزندتان

اگر اهل کله پاچه هستید، بخوانید

 

 

طراحی سایت اصفهان


 شماره خبر:  61384    تاريخ انتشار خبر:    05/06/1393  تعداد دفعات مشاهده خبر: 2691 مرتبه تا کنون    نسخه قابل چاپ خبر چاپ   ارسال خبر به دوستان ارسال ارسال خبر از طريق Yahoo messenger  ياهو


   با عضويت در فهرست خبری سایت همه روزه آخرین اخبار و اطلاعات به روز رسانی سایت را در پست الکترونیک خود مطالعه فرمایید کلیک کنید.

 پیرزنی‌ که‌ طومار۵۰۰ ساله زاینده‌رود را درهم‌ پیچید

 

«چون بعضی اختلاف در قرار و سهام رودخانه مبارکه زاینده‌رود اصفهان به‌هم رسیده بود بنابراین امنای دولت قاهره چند نفر از معتمدین و معمرین را مشخص نموده به امضای عالی‌جاهان مستوفیان عظام و تصدیق حضرات… سهام و حصه هریک از قراء و مزارع را … تعیین نموده …» این، جمله‌های ابتدایی طومار منسوب به شیخ بهایی برای تعیین «حقآبه» زاینده رود است. طوماری که حدود 512 سال پیش نوشته شد تا آب رودخانه زاینده‌رود به عدالت میان مردم و کشاورزانی که درمسیر رودخانه قرار داشتند تقسیم شود.

حالا اما زاینده رود دیگر زنده نیست. نه آبی از زیر پل‌های خواجو و سی‌وسه‌پل می‌گذرد و نه کشاورزان اصفهانی به حقآبه‌های خود می‌رسند. حقآبه‌هایی که گاهی حتی مهریه زنان‌شان هم می‌شد.

اما چه شد که زاینده رود به این حال و روز افتاد؟ شاید مرور اتفاقاتی که بر این رودخانه تاریخی و حبوب افتاده، کمی موضوع را شفاف‌تر کند.

هم‌نشینی غم انگیز تابلوی «شنا ممنوع» با رودخانه ای که حالا دیگر نیست

 

مهم‌ترین معترضان به وضعیت فعلی زاینده‌رود، اهالی اصفهان هستند. آن‌ها برای اعتراض‌های خود یک سند هم دارند. سندی که پیشینه‌ای بیش از 500 سال دارد و یادگار «شیخ بهایی» است.

فقیه، دانشمند و چهره شناخته‌شده ایران در زمان صفویان، یادگارهای ماندگاری از خود به‌جای گذاشته است. اما تنظیم طومار تعیین حقآبه زاینده‌رود توسط شیخ‌بهایی، از جمله مهم‌ترین کارهای او برای اهالی اصفهان است.

طومار شیخ‌بهایی برای تقسیم حقآبه زاینده‌رود وقتی نوشته شد که اختلاف قدیمی میان ساکنان حوالی زاینده‌رود برای چگونگی تقسیم آب بالا گرفته بود. اما شیخ بهایی طومارجنگ و نزاع همیشگی آن‌ها را با تنظیم طومار حقآبه زاینده رود پیچید.

طبق این طومار که در سال 923 هجری قمری تنظیم شده است، شیخ بهایی  با محاسبه دقیق و به‌دست آوردن آمار بارندگی مناطق مختلف اصفهان،حومه و کوهستان های اطراف و همچنین سرچشمه زاینده رود، طرح دقیق نهرها و شیب و مقطح آنها و سهم استفاده آب هر باغ و محله و منزل، به مشکل و اختلاف چندین ساله این منطقه پایان داد.

طبق این طومار، جریان آب زاینده‌رود به 33 سهم تقسیم شده که هر سهم، معادل 5 شبانه‌روز قسمتی از آب رودخانه است که باید آب موجود در رودخانه به هر محله سرازیر شود.

این طومار به‌قدری دقیق تنظیم شده‌بود که حتی فصل سیلابی زاینده‌رود را طی 197 روز اوایل آذرماه و سپس مدت 168 روز برای جریان عادی و منظم بررسی و محاسبه کرده است. محاسبه‌ای که با گذشت 5 قرن، هنوز هم دقیق و مطابق با تغییرات جوی به‌نظر می‌رسد.

از نکات جالب دیگر این طومار، مشارکت دادن مردم بر مدیریت تقسیم حقآبه‌ها است. میراب از طریق نمایندگان هر یک از سهام سی و سه گانه کل آب رودخانه و تقریباً در ایام نوروز و از بین معتمدین صاحب حقآبه و از بلوک میانه ی رودخانه (بلوک جی) انتخاب می شد تا از روز 75 نوروز (در سال های بدون خشک سالی) امور مربوط را عهده دار شود.

 

همه متهمان یک خشکی

باتلاق گاوخونی، حالا چند سالی می‌شود که چشم‌به‌راه آب زاینده رود مانده است. آبی که تا همین چند سال پیش با گذر از اصفهان، به این باتلاق در شرقی ترین نقطه اصفهان سرازیر می‌شد و حالا حتی به میانه راه هم نمی‌رسد.

سال 1333، احداث یک تونل سرچشمه دعواها بر سر زاینده رود شد. آن‌طور که «امیرعباس سلطانی» نماینده مردم بروجن در مجلس شورای اسلامی می‌گوید  ریشه بحران کم آبی زاینده‌رود از همین سال آغاز شده است:«ریشه اول این مشکل در سال 1333 با ساخت تونل نخست کوهرنگ بود که برای 300 میلیون مترمکعب احداث شد. بلافاصله 36 هزار هکتار اراضی جدید اضافه شد در حالی‌که این آب در خشک‌سالی باید 155 میلیون مترمکعب باشد.»

به‌گفته نماینده مردم بروجن احداث سد زاینده‌رود و تونل دوم کوهرنگ‌ هم از دیگر دلایل اصلی بحران آب زاینده رود است: «با احداث سد زاینده رود 67 هزار هکتار به اراضی اضافه شده است.احداث تونل دوم کوهرنگ در سال 1364 هم 18 هزار هکتار زمین به محدوده تغذیه کننده از آب زاینده رود اضافه کرده که همین، سبب خشکی آب این رودخانه شده است.»

سال 1377، نام سومین تونل کوهرنگ هم ورد زبان‌ها شد. در سال 1377 سازمان آب منطقه‌ای اصفهان به منظور تأمین و انتقال آب به میزان حدود 255 میلیون متر مکعب در سال، جهت تأمین قسمتی ازکمبود آب منطقه مرکزی ایران برای مصارف شرب صنعت، کشاورزی و افزایش حجم آب تنظیم شده سد زاینده رود اصفهان با استفاده از سد مخزنی کوهرنگ سه، طراحی و عملیات اجرایی آن را آغاز کرد اما تونل سوم، گرفتار بروکراسی‌های اداری شد تا فعلا خبری از آب برای زاینده‌رود نباشد.

24 بهمن 91 و تجمع کشاورزان شرق اصفهان در اعتراض به قطع سهمیه آب 

اما استاد محیط زیست دانشگاه تهران، خشکی زاینده‌رود را ناشی از ضعف مدیریتی هم می‌داند. «اسماعیل کهرم» می گوید:«مسئله اینجاست که سرمنشا زاینده رود مانند سالهای گذشته آب تولید می‌کند اما برخلاف تمام موازین به استان یزد منتقل می‌کنند و این امر موجب فاجعه می‌شود.»

 

پیرزنی که زاینده رود را خشک کرد

اما بعضی از مدیران سابق استان اصفهان، یک دلیل جالب دیگر هم برای خشکی زاینده رود دارند. یک پیرزن که گویا رای رئیس جمهور وقت را زده و سبب شده تا مسیر آب زاینده‌رود به جایی غیر از اصفهان برود. ادعایی جالب که مردادماه 92 و در پنجمین هم اندیشی بحران آب توسط معاون عمرانی سابق استاندار اصفهان مطرح شد.

«سید جمال الدین صمصام شریعت» دراین‌باره گفته بود:« مشکل کمبود آب در استان اصفهان از زمان سفر دوم ریاست جمهوری به استان چهارمحال و بختیاری آغاز شد. استاندار قبلی چهارمحال در این دور از سفرهای استانی دست یک پیرزن را گرفت تا از رییس جمهور طلب آب کند و گفت که بی آبی چهارمحال حاصل تخصیص آب به اصفهان است و ...»

زاینده‌رود اما قبل از این اتفاق هم سابقه خشک‌شدن داشت. نخستین خشکی زاینده رود در سال 1379 اتفاق افتاد. زمانی که راه آب، به سمت استان‌های همسایه اصفهان کج شد و بعد هم سر از یزد درآورد. انتقالی که قرار بود پس از اجرایی شدن سومین تونل کوهرنگ باز شود. اما صبر مدیران کم بود و زاینده رود زودتر از موعد به یزد سرازیر شد.

30 بهمن ماه سال 1387، طرح آب‌رسانی از زاینده‌رود به بافق با حضور رئیس جمهور دولت نهم به بهره‌برداری رسید

همان موقع، جرقه اولین اعتراض‌ها شکل گرفت و «کانون تشکل های غیر دولتی زیست محیطی استان اصفهان» در بیانیه ای برای زاینده‌رود اعلام خطر کرد:« در حال حاضر حیات این رودخانه و کل منطقه تحت تاثیر آن به خطر افتاده است... در صورتی که در موارد مذکور چاره اندیشی به عمل نیاید منطقه به زودی درگیر بحران های اکولوژیکی، اجتماعی، و اقتصادی جدی خواهد شد که برون رفت از آن بسیار مشکل خواهد بود.»

زاینده‌رود هم‌چنان خشک بود و اعتراض‌ها هم‌چنان ادامه داشت. حتی کار به جایی رسید که سال 1388 در یک اقدام نمادین، یک همایش درباره علل خشک‌شدن زاینده رود در بستر رودخانه برگزار شد.

در پایان این همایش مردم اصفهان طوماری یک و نیم کیلومتری برای ارسال به رئیس جمهور دولت دهم در اعتراض به خشکی زاینده رود امضاء کردند.

 

«گلاب»ی برای قبر زاینده رود

اما ماجرای زندگی زاینده‌رود به دو تونل دیگر نیز وابسته‌است. تونل‌هایی با نام «گلاب» و «بهشت‌آباد» که پای اعتراض مردم چهارمحال و بختیاری را هم به پرونده زاینده‌رود باز کرد. تونل گلاب برای تامین آب شرب استان اصفهان که دیگر به حالت بحرانی رسیده‌بود پیش‌بینی شده بود. اما مردم چهارمحال و بختیاری به احداث ان معترض شدند. در سال 1390 موضوع اجرای تونل گلاب مورد انتقاد کارشناسان چهار محال و بختیاری قرار گرفت. آن‌ها بر این باور بودند که طرح‌های انتقال آب نظیر تونل گلاب، به خشک‌شدن زاینده‌رود می‌انجامد و تالاب گاوخونی را خشک می‌کند.

تونل دیگر ام، بیشتر محل بحث بود. تونلی با نام «بهشت آباد» که کشاورزان چهارمحال و بختیاری معتقد بودند ارمغانش برای زمین‌هایشان، جهنم است. تغییر دولت، بهانه‌ای بود تا آتش این اعتراض‌ها شعله‌ور شود و سیاست‌های جدید دولت درباره این تونل را به‌همراه داشته باشد. استاندار چهار محال و بختیاری هم وارد ماجرا شد و بهمن ماه 1392 گفت : «حفرتونل گلاب مرگ زاینده رود و حفر تونل بهشت آباد نابودی اقلیم چهارمحال و بختیاری را در پی دارد .»

کمتر از دوماه بعد، گلایه‌ها تبدیل به اعتراض گسترده شد. فروردین ماه 93، بازار شهرکرد محل تجمع مردمی شد که به انتقال آب از این استان به اصفهان معترض بودند.

با فشار مردم و مدیران، اجرای پروژه تونل «بهشت آباد» به دلیل اثر گذاری تونل بر روی چشمه های مسیر  متوقف شد.

از سوی دیگر، نمایندگان استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی و مسئولان محلی نیز به فکر اجرای پروژه تونل «گلاب 2» افتادند. پروژه ای که مخالفانی همچون نمایندگان مجلس و مسئولین استان چهارمحال و بختیاری داشت و البته موافقانی همچون معاون امور هماهنگی استان‌های معاونت راهبردی و برنامه ریزی رئیس جمهور:« گلاب 2 طرحی درون استانی است و نقش پدافند غیر عاملی را دارد.راه اندازی این تونل از شش سال گذشته و از زمانی که بر اثر برخورد یک دستگاه بولدوزر با لوله نفت در محور رودخانه منجر به آلوده شدن آب رودخانه اصفهان به نفت شد در دستور کار قرار گرفت.»

اما اقدامات مسئولان وزارت نیرو در دولت یازدهم انگار چندان به مذاق نمایندگان اصفهان خوش نیامده‌است. تا جایی که بعد از بازدید سرزده و بدون اطلاع وزیر نیرو از پروژه تونل گلاب 2، مجمع نمایندگان استان اصفهان در اعتراض به عدم رسیدگی به وضعیت زاینده رود، متوقف شدن طرح تونل گلاب دو و برکناری مدیر عامل منطقه ای در مقابل نهاد ریاست جمهوری تحصن کردند تا از این طریق گلایه خود را به رئیس جمهور برسانند.تحصن نمایندگان در برابر نهاد ریاست جمهوری نزدیک به چهار ساعت به درازا کشید.

17 آبان سال 90، آب بعد از 8 ماه دوباره به زاینده رود برگشت تا اصفهانی‌ها جشن بگیرند. جشنی که البته خیلی زود تمام شد تا زاینده‌رود هم‌چنان خشک بماند

حالا باید منتظر ماند و دید ماجرای دنباله‌دار زاینده‌رود به کجا کشیده می‌شود؟ آیا زاینده‌رود  دوباره به وصال گاوخونی می‌رسد؟ آیا سی و سه پل و خواجو دوباره رنگ آب را خواهند دید؟ آیا طومار حقآبه‌های شیخ‌بهایی دوباره مرجع تقسیم آب قرار خواهد گرفت؟ گذشت زمان و تدبیر مدیران، پاسخ این پرسش‌ها را خواهد داد.

منبع:مجله مهر





اخبار مرتبط

تم پارک آبی اوشن، جدیدترین تفریح کیش
منتشر شده در تاريخ: 28/11/1395

ریختن آب دهان بر بالش و عرق کردن زیاد در خواب چه چیزی را نشان می دهد؟
منتشر شده در تاريخ: 12/11/1395

آب برنج را دور نریزید!
منتشر شده در تاريخ: 12/11/1395

خواص شگفت انگیز آب انار را بدانید
منتشر شده در تاريخ: 08/10/1395

خوراکی های آب کننده چربی پهلو
منتشر شده در تاريخ: 15/09/1395

جگر را کباب کنیم یا آبدار بخوریم؟
منتشر شده در تاريخ: 23/08/1395

بلافاصله پیش و پس از غذا آب ننوشید
منتشر شده در تاريخ: 17/08/1395

طرح LEZ از اول آبان ماه در سراسر تهران اجرایی می‌شود
منتشر شده در تاريخ: 04/06/1395

ذخیره آب 55 سد کشور کمتر از 40 درصد ‌
منتشر شده در تاريخ: 27/04/1395

چرا موقع خواب از دهانم آب می آید؟+ راه حل!
منتشر شده در تاريخ: 12/03/1395

تصادف با پورشه چقدر آب میخورد+جدول
منتشر شده در تاريخ: 13/02/1395

زنگ خطر نابودی ذخایر آب/ نوبت خشکی رودخانه‌ها رسید
منتشر شده در تاريخ: 06/12/1394

مشخصات فنی ایرباسی که به صورت نمادین در مهرآباد نشست
منتشر شده در تاريخ: 02/12/1394

رنگ ادرار نشان دهنده اسراری از درون بدن
منتشر شده در تاريخ: 30/10/1394

انتقال آب از دریای عمان به کرمان در آستانه اجرا
منتشر شده در تاريخ: 09/10/1394

تنها شهر ایران که"آب مجانی"دارد!
منتشر شده در تاريخ: 22/09/1394

خودرویی که هفت سال زیر آب بود + عکس
منتشر شده در تاريخ: 05/08/1394

این سیزده نشانه را جدی بگیرید!
منتشر شده در تاريخ: 17/06/1394

آب معدنی بخوریم یا نخوریم؟
منتشر شده در تاريخ: 31/04/1394

مجوز جدید برخورد با مشترکان پُرمصرف آب
منتشر شده در تاريخ: 15/04/1394

هزینه سوءمدیریت در حوزه آب را باید مردم بدهند؟/ فقط گران می‌کنید؛ برای پرتی‌های آب چه کرده‌اید؟
منتشر شده در تاريخ: 10/04/1394

نوشیدن آب در این زمان کبد را چرب می کند
منتشر شده در تاريخ: 04/12/1393

آب در زاینده‌رود جاری شد
منتشر شده در تاريخ: 15/08/1393

رسیدگی به زیرمیزی از ۱۵ آبان با سامانه ۱۶۹۰ صورت می‌پذیرد
منتشر شده در تاريخ: 11/08/1393

آب کردن سریع چربی ها با خوردن این نوشیدنی شیرین قبل از خواب
منتشر شده در تاريخ: 27/07/1393

زندانی که به زیر آب رفت + تصاویر
منتشر شده در تاريخ: 16/07/1393

وزارت نیرو از مردم آب تصفیه شده می خرد
منتشر شده در تاريخ: 12/07/1393

خروج آب دهان در خواب نشانه چیست؟
منتشر شده در تاريخ: 01/07/1393

تهرانی ها همچنان به بحران کم آبی بی توجهی می کنند
منتشر شده در تاريخ: 29/06/1393

بزرگترین پل انتقال آب در جهان+ تصاویر
منتشر شده در تاريخ: 26/06/1393

کاهو را با آبلیمو بخورید
منتشر شده در تاريخ: 22/06/1393

چه کسانی مقصر خشکی زاینده رود هستند؟
منتشر شده در تاريخ: 11/06/1393

جریان کمپین سطل آب یخ چیست؟
منتشر شده در تاريخ: 02/06/1393

صبح‌ها تا می‌توانید آب خنک بنوشید!
منتشر شده در تاريخ: 17/05/1393

۱۰ دلیل کم آبی بدن
منتشر شده در تاريخ: 26/04/1393

تجربه نهایت وحشت در بلندترین سرسره آبی دنیا + تصاویر
منتشر شده در تاريخ: 18/04/1393

چرا باید هر روز صبح آب لیمو بنوشیم؟
منتشر شده در تاريخ: 17/04/1393

آبروریزی صداوسیما بین المللی شد/ تایم: کپی سکانس به سکانس سریال تلویزیون ایران از سریال Modern Family+تصاویر
منتشر شده در تاريخ: 12/04/1393

یک شیرینی خوشمزه برای آب کردن چربی ها در مدت زمان کوتاه
منتشر شده در تاريخ: 11/04/1393

آشامیدن آب زیاد در افطار کبد را چرب می‌کند؟!
منتشر شده در تاريخ: 07/04/1393
ارسال نظرات کاربران